Bài 5. Các nước châu Phi và châu Mĩ La-tinh

*

I. CÁC NƯỚC CHÂU PHI

DT: 30,3 tr km2, 800 triệu người (2002), gồm 54 quốc gia lớn nhỏ.

Bạn đang xem: Các nước châu phi và mĩ la tinh

1. đôi nét về cuộc đấu tranh giành độc lập

a. Sau chiến tranh thế giới thứ hai: trào lưu đấu không nhường nhịn độc lập ở châu Phi bùng nổ mạnh trước hết là ở Bắc Phi:

- Tiếp theo là Libi (1952), An-giê-ri. (1954-1962)

b. Nửa sau thập niên 50: hệ thống thuộc địa của thực dân ở châu Phi tung rã, nhiều quốc gia giành được độc lập như:

- 1956 Tuy-ni-di, Ma-rốc, Xu-đăng,

- 1957 Gana...

- 1958 Ghi nê.

c. Đặc biệt năm 1960 là "Năm châu Phi" với 17 nước được trao trả độc lập.

d. Năm 1975, thắng lợi của cách mạng Ăng-gô-la cùng Mô-dăm-bích đã chấm dứt chủ nghĩa thực dân cũ ở châu Phi cùng và hệ thống thuộc địa của Bồ Đào Nha bị tan rã .

e. Từ 1975 đến nay

- dứt cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân cũ, giành độc lập dân tộc với sự ra đời của nước Cộng hòa Dim-ba-bu-ê (1980) với Namibia (03/1990).

- Tại phái mạnh Phi, trước áp lực đấu tranh của người domain authority màu, bản Hiến pháp 11-1993, chế độ phân biệt chủng tộc (Apartheid) bị xóa bỏ.

- vào cuộc bầu cử đa chủng tộc đầu tiên, ông Ne- xơn Man- đê -la (Nelson Mandela) trở thành Tổng thống domain authority đen đầu tiên của nước Cộng hòa nam Phi (1994).

2. Tình trạng phát triển tởm tế - làng mạc hội

Sau lúc giành được độc lập, những nước châu Phi xây dựng đất nước,đã thu được một số thành tựu tởm tế – làng hội.

Tuy nhiên, nhiều nước châu Phi vẫn còn trong tình trạng lạc hậu, không ổn định (đói nghèo, xung đột, nội chiến, bệnh tật, mù chữ, bùng nổ dân số, nợ nước ngoài…).

Tổ chức thống nhất Châu Phi (OAU) – 5/1963, sau đổi là kết hợp Châu Phi (AU) triển khai nhiều chương trình phân phát triển của Châu lục

Con đường phát triển của châu Phi còn phải trải qua nhiều cạnh tranh khăn, gian khổ.

II. CÁC NƯỚC MỸ LA TINH

*

Gồm 33 nước. 20,5 triệu km2, 531 triệu dân (2002), nhiều nông - lâm sản cùng khoáng sản

1. Vài nét về quy trình đấu tranh giành cùng bảo vệ độc lập dân tộc

- Đầu thế kỷ XX đã giành độc lập từ Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, nhưng sau đó lệ thuộc Mỹ

- Sau chiến tranh thế giới thứ hai là “sân sau “, là thuộc địa kiểu mới của Mỹ.

- Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, phong trào đấu tranh chống chế độ độc tài thân Mỹ bùng nổ với phát triển. Tiêu biểu là thắng lợi của phương pháp mạng Cu Ba.

* Tại Cu ba

- mon 3/1952, Mỹ giúp Ba-ti-xta lập chế độ độc tài quân sự, xóa bỏ Hiến pháp 1940, cấm các đảng phái chủ yếu trị hoạt động, bắt giam với tàn giáp nhiều người yêu nước…

- quần chúng Cu tía đấu tranh chống chế độ độc tài Ba-ti-xta dưới sự lãnh đạo của Phi-đen Ca-xtơ-rô.

- sau khi cách mạng thành công, Cu bố tiến hành cải cách dân chủ.

- 1961 tiến hành cách mạng thôn hội chủ nghĩa với xây dựng chủ nghĩa xóm hội.

- Với sự nỗ lực của nhân dân và sự góp đỡ của các nước làng mạc hội chủ nhĩa đạt nhiều thành tựu như xây dựng công nghiệp với cơ cấu ngành hợp lý, nông nghiệp đa dạng, đạt thành tựu cao về văn hóa, giáo dục, y tế, thể thao….

*

* những nước khác

- mon 8/1961, Mỹ lập tổ chức Liên minh bởi tiến bộ thu hút các nước Mỹ La-tinh nhằm ngăn chặn ảnh hưởng của Cu Ba.

- Từ thập niên 60 -70, phong trào đấu tranh chống Mỹ cùng chế độ độc tài thân Mỹ giành độc lập phạt triển mạnh giành nhiều thắng lợi.

- Thí dụ:

+ 1964 - 1999 Panama đấu tranh và thu hồi chủ quyền kênh đào Panama

+ 1962 Ha mai ca, Tri ni đát, Tô tía gô.

+ 1966 là Guy a na, Bác tía đốt

+ 1983 tất cả 13 nước độc lập ở ca ri bê

- Với nhiều hình thức: bãi công của công nhân, nổi dậy của nông dân, đấu tranh nghị trường, đấu tranh vũ trang…., biến châu lục này thành “lục địa bùng cháy” (tiêu biểu là trào lưu đấu tranh vũ trang ở Vê-nê-xu-ê-la, Pê-ru…)

- Kết quả chủ yếu quyền độc tài ở Mỹ La tinh bị lật đổ, chính phủ dân tộc dân chủ được thiết lập.

2. Tình hình phát triển tởm tế - thôn hội

- sau thời điểm khôi phục độc lập, các nước Mỹ La-tinh đạt được nhiều thành tựu đáng khích lệ, nhiều nước trở thành những nước công nghiệp mới (NIC) như Brazil, Argentina, Mehico.

- Tại Cu ba:

+ sau thời điểm cách mạng thành công, Cu tía tiến hành cải phương pháp dân chủ.

+ 1961 tiến hành giải pháp mạng xóm hội chủ nghĩa với xây dựng chủ nghĩa làng mạc hội.

+ Với sự nỗ lực của nhân dân với sự góp đỡ của các nước buôn bản hội chủ nhĩa đạt nhiều thành tựu như xây dựng công nghiệp với cơ cấu ngành hợp lý, nông nghiệp đa dạng, đạt thành tựu cao về văn hóa, giáo dục, y tế, thể thao….

Xem thêm: Hút Thuốc Lá Có Hại Như Thế Nào Cho Hệ Hô Hấp, 10 Tác Hại Hàng Đầu Của Việc Hút Thuốc Lá

- trong thập niên 80, các nước bị suy thoái và khủng hoảng nặng nề về tởm tế, lạm phân phát tăng nhanh, nợ nước bên cạnh chồng chất, dẫn đến nhiều biến động chính trị (Argentina, Bolivia, Brazil, đưa ra Lê…)

- sang trọng thập niên 90, gớm tế Mỹ La-tinh gồm nhiều chuyển biến tích cực, tỷ lệ lạm phân phát giảm mạnh, đầu tư nước kế bên tăng….Tuy nhiên, Mỹ La-tinh vẫn còn nhiều nặng nề khăn về tởm tế - xóm hội (đặc biệt tham nhũng là quốc nạn, phân phối ko công bằng, nợ nước ko kể ).