I. Thực trạng chính trị, quân sự, điều khoản pháp

1. Tổ chức máy bộ chính quyền

- sau thời điểm cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chiến hạ lợi, quân Minh bị đuổi ra khỏi bờ cõi nước ta, Lê LợilênngôiHoàng đế,khôi phục lại nước Đại Việt .

Bạn đang xem: Nước đại việt thời lê sơ

- Thời Lê Sơ, cơ quan ban ngành phong con kiến Đại Việt triển khai xong dần và hoàn chỉnh nhất dưới thời vua Lê Thánh Tông.


*
Bộ trang bị nhà nước thời vua Lê Thánh Tông

- Ở Trung ương: vua nắm phần đa quyền hành, giúp vua gồm quan đại thần cùng 6 cỗ (Lại, Hộ, Lễ, Binh, Hình, Công), mở đầu mỗi bộ có quan Thượng thư , bên cạnh bộ có các cơ quan trình độ Hàn Lâm Viện(soạn thảo côngvăn), Quốc sử viện (viết sử), Ngự sử đài (can con gián vua với triều thần).

- Ở địa phương: thời vua Lê Thái Tổ với Lê Nhân Tông chia thành 5 đạo, mang lại thời vua Lê Thánh Tông chia toàn quốc ra làm 13 đạo thừa tuyêndo 3 ty cai quản là Đô ty (quân sự), Hiến ty (xử án), vượt ty (hành chính); bên dưới cóphủ,châu, huyện, xã


*
Lược đồ vật hành chủ yếu nước Đại Việt thời Lê sơ (1428-1527)
15907

2. Tổ chức triển khai quân đội

- Quân đội thời Lê sơ được tổ chức theo cơ chế "Ngụ binh ư nông".

- Quân đội gồm 2 bộ phận chính: quân nghỉ ngơi triềuđình và quân sống địa phương.

- sản phẩm năm, quân bộ đội được rèn luyện võ nghệ, chiến trận. Vùng biên cương được canh chống bảo vệ, khôngđể giặc xâm chiếm.

3. Lý lẽ pháp

- Vua Lê Thánh Tông cho ban hành bộ chế độ Quốc triềuhình điều khoản (Luật Hồng Đức).

- văn bản là bảo đảm an toàn quyền lợi của vua, hoàng tộc, bảo đảm quyền lợicủa quan lại lại và kẻ thống trị thống trị, đảm bảo an toàn chủ quyền quốc gia, khuyến khích cải cách và phát triển kinh tế, đảm bảo an toàn một số quyền lợi của phụ nữ.

- giữa những nội dung của dụng cụ Hồng Đức thì câu hỏi khuyến khích phạt triển kinh tế và bảo đảm an toàn quyền lợi của thiếu nữ là điểm văn minh nổi bật của bộ luật này.


*
Luật Hồng Đức

II. Tình hình kinh tế - làng hội

1. Kinh tế

a. Nông nghiệp

- vào bối cảnh quốc gia vừa ra khỏi thống trị của đơn vị Minh, làng xóm tiêu điều, ruộng đồng quăng quật hoang, đời sống nhân dân khốn khổ,vua Lê Thái Tổ đã triển khai nhiều cơ chế để phục hồi và cải cách và phát triển sản xuất:

+ mang lại 25 vạn lính về quê làm ruộng, đồng thời lôi kéo nhân dân phiêu tánvề quê làm ruộng .

+ Đặt cơ quan chăm trách nông nghiệp trồng trọt như Khuyến nông sứ, Hà đê sứ, Đồn điền sứ; chia ruộng đất theo phép quân điền.

- Cấm thịt trâu bò, cấm điều cồn dân phu vào mùagặt, cấy.

=> nông nghiệp & trồng trọt đượcphục hồi với phát triển.


34062

b.Công yêu quý nghiệp

- Nghề thủ công bằng tay truyền thống phát triển như kéo tơ, dệt lụa, làm đồ gốm, rèn sắt, những làng bằng tay thủ công ra đời. Thăng Long là nơi triệu tập nhiều nhất các ngành nghề thủ công.

+ các làng thủ công chuyên nghiệp nổi tiếng:gốm chén Tràng (Hà Nội), Chu Đậu (Hải Dương); đúc đồngở Đại Bái (Bắc Ninh); rèn sắtở Vân nam nhi (Nam Định).

+ những phường bằng tay thủ công nổi tiếng ở Thăng Long như: dệt vải lụaở Nghi Tàm; làmgiấy ở yên Thái; phường mặt hàng Đào nhuộm điều.


*
Gốm Chu Đậu thời Lê sơ

- các công xưởng thủ công bằng tay nhà nước call là Cục bách tác,sản xuất đồ dùng cho nhà vua, vũ khí,đóng thuyền, đúc chi phí đồng.

- yêu mến nghiệp: đơn vị vua khuyến khíchlập chợ mới, buôn bán với tín đồ nước ngoàiở Vân Đồn, Vạn Ninh, Hội Thống, và một số trong những nơi làm việc Lạng Sơn, Tuyên Quang.

2. Xã hội

Thời Lê sơ bao gồm cácgiai cấp, tầng lớpchính là :

- Phong kiếngồm vua, quan tiền lại, địa chủ: có khá nhiều ruộng đất và quyền lực.

- thống trị nông dân chiếm phần đại nhiều số, họcó vô cùng ít hoặc không tồn tại ruộngđất, đề nghị cày ghép ruộng thuê của địa chủ, quan tiền lại với nộp tô đến chủ ruộng. Họ là giai cấp bị tách lột, nghèo khổ trong làng mạc hội.

- các tầng lớp khác như thương nhân, thợthủ công, nô tì… trong đó, nô tì là lứa tuổi thấp kém độc nhất trong thôn hội, đơn vị nước giảm bớt nuôi nô tì, nên con số nô tì trong thôn hội sút dần.

III. Tình trạng văn hóa - giáo dục

1. Thực trạng giáo dục cùng khoa cử

Nhà Lê rất cân nhắc giáo dục, huấn luyện và đào tạo nhân tài diễn đạt ở việc:

- Dựng lại văn miếu ở Thăng Long; mở trường những lộ; mọi người đều rất có thể học và đi thi .

- tuyển chọn chọn người dân có tài, có đạođức để làm thầy giáo.

- Mở khoa thi để chọn bạn tàiralàm quan. Nội dung thi cử là sách của Nho giáo. Bạn đỗ tiếnsĩ trở lênđược vua ban mũ, áo, phẩm tước, vinh quy bái tổ, viết tên vào bia tiến sĩ ở quốc tử giám -Quốc Tử Giám.

- Thời Lê Sơ đã tổ chức triển khai được 26 khoa thi tiến sĩ, rước đỗ 989 tiến sĩ, đôi mươi trạng nguyên.


*
Bia tiến sỹ ở văn miếu - quốc tử giám ngày nay

2. Văn hóa, khoa học, nghệ thuật

a. Văn học

- Vănthơ chữ Hán: cách tân và phát triển và tiếp tục chiếm ưu thế:

+ đường nguyễn trãi có QuânTrung từ bỏ Mệnh Tập;Bình Ngô Đại Cáo.

+Lê Thánh Tông vớiQuỳnh Uyển cửu ca.

- Văn thơ chữ Nôm: cũng giữ lại một địa điểm quan trọng:

+ Quốc Âm thi tập của Nguyễn Trãi.

+ Hồng Đức quốc âm thi tập của Lê Thánh Tông.

Xem thêm: Câu 8 Trang 109 Gdcd 11 - Câu 8 Trang 109 Sgk Gdcd Lớp 11


34071

b. Khoa học, nghệ thuật


*
Bìa sách Đại Việt sử kí toàn thư

- Sử học:Đại Việtsử kí(10 quyển) của Lê văn Hưu; Đại Việt sử kí toàn thưcủa Ngô Sĩ Liên;Lam sơn thực lục của Ngô Sĩ Liên.